Dagboek


Ik blijf niet

Dit dagboek zonder feiten is de neerslag van prettig gepieker en onrustige bespiegeling, zonder evenwicht, inconsistent, absurd, ironisch en doodernstig. Als dagboek zonder feiten werpt het zich uit in aforismen, neologismen, gedichten en andere nutteloze formuleringen, vluchtig, haastig, traag, wakend.

Ilja



2021

Januari 2021

Dinsdag 20 januari 2021

Ik heb dinsdagen altijd onnozel gevonden. Vijf minuten nadat ik dit typte, realiseerde ik me dat ik op een dinsdag geboren ben. :-)

Een reflectie over 'De Oorsprong van het kunstwerk' van M. Heidegger, met het schaakspel als voorbeeld.

Wat aan ons verschijnt is niet een hoop houten stukken op een houten bord met een bepaalde vorm en kleur. Wat aan ons verschijnt is een schaakbord en meer nog: een schaakspél.  Er is geen onderscheid meer tussen mijn onderzoekende geest en dit object, in strikte zin. We zijn vervlochten als subject en object. We moeten af van het representationalisme en beseffen met Husserl dat we ons altijd bewustzijn ván iets. Zoals het geluid van een omvallende boom in het bos een oor en hersenen nodig heeft om gehoord te worden. De ervaring primeert op de rationaliteit, gaat eraan vooraf want we bevinden ons altijd al ín de wereld. 

Maar being is not presence. Wereld is participaal, niet substantieel. We kunnen verder gaan dan Husserl en niet blijven plakken bij aanwezigheden. Wat als we nu eens een intern standpunt innemen in plaats van dat externe? Is dat geen ware fenomenologie? 

En er gebeurt iets akeligs, merkwaardigs als we daar dieper op ingaan want we komen op de vraag: wat IS eigenlijk? Als we zeggen dat deze loper is, wat bedoelen we daar dan mee? Wat is... Zijn?? De ganse westerse filosofie, op die van de natuurfilosofen na, leed aan zijnsvergetelheid.

Om het moeilijk te maken en onnodige verwarring te stichten en dat achteraf ook door te krijgen, nemen we, Martin Heidegger zijnde, de mens als uitgangspunt om die zijnsvraag te onderzoeken. Trouwens, Heidegger beschouwt Dasein nog als één van de drie vormen van zijn! Terhanden, Voorhanden en Dasein. Harman zal dat later herroepen en zich terecht, tot de eerste twee beperken. We schrijven Sein und Zeit deel 1 en worden onvermijdelijk geïnterpreteerd als een gebrekkige antropoloog. 

Maar dus, we stellen terug de vraag naar het zijn. De zijnden nemen deel aan het zijn maar ze zijn het niet. Merkwaardig genoeg is dat niet abstract maar super concreet.

Met cirkelbewegingen gaan we steeds verder door op het vage vertrouwd klinkende, voor-thematische om antwoorden te vinden. Dasein is een wezen dat zijn zijn kan kennen, hij weet dát hij is. De mens heeft het meest wereld. Het dier is weltarm en planten en dingen zoals dit schaakspel, hebben er geen. Harman zal repliceren dat er natuurlijk wel een verschil is tussen mens en dier maar niet op ontologisch niveau! Alles is object. Hij spreekt van flat ontology. 

Met een tuiganalyse stellen we vast dat alles in een structuur zit, dat je de dingen niet als louter aanwezigheid kunt beschouwen. Deze schaakstukken zijn niet voorhanden, ze zijn terhanden. Het kennen van een schaakstuk zoals dit paard, zou absurd zijn zonder de tuigstructuur waar het in zit. Dat terhanden zijn is bij Heidegger nog relatie, maar is dat niet al te antropocentrisch? Dus zegt Harman het terhanden is niet relatie maar substantie, alles is object. Dat wat zich terugtrekt, werd bij Heidegger nog voorhanden, het zijnde toonde zich even en floeps, was weg. Harman zegt: het is niet omdat het praktischer wordt, het waarnemen van een gebroken schaakbord, dat je daarmee toegang krijgt tot het zijn. Dat is niet terhanden, dat is voorhanden. Dat is het echte object. Wat zich terugtrekt kan niet relationeel zijn want het trekt zich namelijk terug! Als ik er een relatie mee had, dan bleef het voorhanden! Dus wereld en zijn, zijn substantieel.

Maar ik wil niet gans Zeit und Sein of Harman uitleggen. Ik wil graag naar de Oorsprong van het Kunstwerk gaan. En kijk, eigenlijk staat er een kunstwerk voor mijn neus. Want zeg nu zelf, een spel dat de mens al 1500 jaar bezighoudt en eigenlijk de moeilijkheidsgraad heeft van academisch niveau, dat zo inspireert en emotioneert, dat zo'n unieke oneindige combinaties van zetten blijft voortbrengen, is voor mij kunst. Of je nu een schilderij of pianostuk maakt of als grootmeester speelt, het is kunst. En als je het schaakspel op zich niet als kunst beschouwt, dan misschien toch wel de aanval in het schaken. Want om tot schaakmat te komen moet je ook met allerlei materialen, technieken, keuzes, combinaties, denken, afstand nemen en intuïtie, een heel werk opzetten.

De oudere denkwijze over kunst als product van stof en vorm schiet tekort. Er is een mysterieuze 'plus'. Beethovens symfonie is meer dan tonen en ritmes, dit schaakspel is meer dan stukken verspreid over een bord met 64 vakken. Het tuig blijft of wordt wél gewoon een zijnde als je het uit zijn context rukt. Als ik dit schaakbord in de garage als onderzetter voor mijn modderbotten gebruik bijvoorbeeld, en de koningin als knaagdier voor mijn kat.

De oude opvatting is het kunstwerk als product van een geniale schepper. Maar voor Heidegger is het zo veel meer: het is de manifestatie van ongeborgen waarheid, de aletheia die niet met wetenschap wordt gevat. We moeten af van het rechnende Denken. Zelfs met schaaksoftware zoals Stockfish die ultradiep alle mogelijke zetten in een spel blootlegt, ontbergen we nog niet de Ereignis, het Gebeuren van het zijn!

Heidegger zet zich ook af van Hegels overtuiging dat de kunst de idee zintuiglijk laat schijnen. In het begrip krijgt dat dan gestalte. Eigenlijk sprak Hegel een doodvonnis uit over de kunst, ze zou sterven want hij vond een ultiem filosofisch begrijpen dat kunst overbodig maakte. Bij Heidegger gaat de schok van het kunstwerk niet over een filosofisch begrijpen van de waarheid, nee het is een eigen manifestatie van het kunstwerk zelf!

Maar het is meer dan het blootleggen van de waarheid, er ontstaat ook iets nieuws. Anders zou het een zelfde dialectiek als die van Hegel blijven. Trouwens Heidegger wil wel bescheiden blijven in zijn rol: hij wil het raadsel van de kunst laten zien, niet: het kunnen oplossen.

De strijd tussen openen en verbergen noemt Heidegger de strijd tussen wereld en aarde.Het is een antagonistische dynamiek die de waarheid vormt. De titel 'Oorsprong van het kunstwerk' wijst op het iets laten ontspringen uit de herkomst van zijn wezen, dat is de oorsprong, dat is waarheid, dat is schoonheid. Geen esthetische schoonheid vanuit de mens, maar waarheid vanuit het werk. Het kunstwerk wil trouwens niet zomaar gekend worden. Het biedt koppig weerstand, niet puberaal maar soeverein. Het zijn heeft ons kennen niet nodig!

Het kunstwerk beeldt niet iets af. Het is geen omvorming of weergave van iets bestaands maar het ontstaan van iets nieuws. De waarheid komt naar boven omdat het zijnde (hier het schaakspel als ding) zijn 'zijn' laat zien. Het dingmatige schiet dus tekort. Een kunstwerk zoals dit schaakspel is niet zomaar een ding met esthetische bovenbouw. 

Aarde is wat zich sluit. Elke poging om tot haar door te dringen, mislukt. De aarde is berging: het gewicht van een steen kun je meten maar wat dan ontsnapt is de zwaarte van die steen. Wereld en aarde veroorzaken geen loutere kloof of scheuring maar een strijd die hen samenbrengt in één omtrek. De waarheid richt zich in, in het zijnde van dit schaakbord. De kunstenaar gebruikt en misbruikt de aarde niet, nee, hij bevrijdt haar! Dat schaakspel ziet er ambachtelijk uit maar dat is het niet alleen. Het gaat niet om het ding. Het gaat om de schok, dát het is. Hier zien we Heidegger als existentieel denker. Dat dit schaakspel is en niet niét is, dat is de kunst. Alle vertrouwdheid die tot dan toe was, valt even weg. De schok is evenwel niet gewelddadig. 

Maar een kunstwerk wordt niet alleen geschapen. Even wezenlijk voor het kunstwerk is het bewaren, een bijzondere vorm van zorgen. Zolang het een werk is blijft het betrokken op de bewarenden. Het zijn toont zijn waarheid als wij het bewaren. Zo zien we hoe de mens zich interesseert voor zijn existentie, voor de onverborgenheid van het zijn. Het kunstwerk zoals dit schaakspel is daar maar een voorbeeld van natuurlijk. We moeten voorbij dat product denken. Het gaat altijd weer om het zijn. 

Wat is dat nu, die botsing van wereld en aarde, die stuiptrekking die de kunst baart en dus het zijn van het zijnde? Het is de mogelijkheid van het kunstwerk om het Niets te laten zien. Wat is er niet op het kunstwerk te zien? Velen trapten in de val om te discussiëren over Heideggers representatie met zijn boerenschoenen. Maar net daaróm kies ik graag een atypisch voorbeeld van de kunst: ik noem het schaakspel een kunstwerk. Het vermijdt dergelijke problemen omdat je een houten bord met stukken ziet en geen magnifiek schilderij. Dat laat ons namelijk toe om sneller de sprong te maken van ambachtsding of esthetisch object naar waar het echt om gaat: de Ereignis van verhullen en onthullen. Net als zijn voorbeeld van de Griekse tempel speelt een spel voortdurend met tonen en niet-tonen. Je ziet de schaakstukken of je ziet wat er gebeurt tussen de stukken, maar je ziet ook helemaal niets! En toch, wie ooit één keer geschaakt heeft weet dat het een oorlog is, een tragedie van mentaal bloed, een duel van ego's, bevochten op rijen en diagonalen. 

Het kunstwerk had er niet kunnen zijn. Wij hadden er niet kunnen zijn. Het Niets waarvoor de Angst ons plaatst onthult de nietigheid die het Dasein in zijn grond bepaalt, geworpen in de Dood. Kunst is een afgrond. Kunst herinnert ons aan onze mogelijkheid en dat beangstigt. We kunnen ons uit het oneigenlijke 'men' onttrekken en bewuste keuzes maken. Dus het kunstwerk spiegelt ons wat wij met het leven doen. Maar het spiegelt ook nog op een andere manier. Ik zei dat het kunstwerk ons schokt. Het doet ons verbazen dát het is. Zo ook met ons leven: wij geraken nooit echt over die existentiële schok. Dát wij zijn.


Zondag 10 januari 2021

"Verdriet is geluk voor diepzinnige mensen." (uit: Doctor Who)

"Want wat baat het immers een mens als hij de hele wereld wint, maar zichzelf toch voorgoed verliest?" (Mattheüs 16:26)


Vrijdag 1 januari 2021

Het is niet omdat wij ons onze zwaktes en fouten en onvolmaaktheden kunnen indenken, dat ze er ook daadwerkelijk zijn. Evengoed zijn wij perfect maar lijden wij aan de mogelijkheid om onszelf als onvolmaakt te denken. En zelfs dat masochistische is een gebrek in zoverre wij daar zo over denken. Dit allemaal anders gezegd: het dier kan ons perfect vinden en dan is er geen argument waarom wij het beter weten, temeer omdat we niet met voldoende afstand over onszelf kunnen spreken.

2020

December 2020

Zondag 27 december 2020

Het oordeel is de binnenweg naar de oplossing van je innerlijk conflict. Als we een oordeel vellen over onszelf of de ander raken we bevrijd van tegenstrijdigheid. Of dat altijd de beste manier is, is iets anders. Soms helpt het, soms ook totaal niet. Begrijpen is de tragere weg. Het is een duurzamere weg.


Vrijdag 25 december 2020

De wereld is één klooster nu. We doen wat moet en gaan slapen alsof we niet uit onze bedden kwamen. Ik mis het om me bij je te nestelen. Ik mus je.


Zondag 20 december 2020

Vragen we naar de zin van ons leven dan vragen eerst: wat is jouw spel? Wat is jouw verbondenheid? Wat, met wie, hoe? Misschien slaan we veel gepieker over als we de waarom-vraag skippen. Welk spel speel je graag (sport, shoppen, studeren, werken, schaken, series kijken, citytrips maken, tuinieren,...)? Hoe en met wie speel je dat?


Zaterdag 19 december 2020

De getraumatiseerde wordt angstig van het gewone. Het alledaagse, waarbij zijn brein niet getriggerd wordt, is verdacht. Hij noemt het verveling en vlucht in kicks, afleiding, gevaar, antisociaal gedrag, verslaving, spel en overspel,.. Maar eigenlijk is hij bang want zijn alarm gaat constant onnodig af (het overprikkelde brein, de amygdala die een beetje zot geworden is) maar er is geen stimulus. Dus wil hij alarm en stimulus in overeenstemming brengen. De hyperactiviteit van ADHD kan hier misschien soms deel van uitmaken.

Vroeg of laat komen wij in een crisis. In onze liefdesrelatie, in een vriendschapsconflict, met het verlies van een dierbare, met ontslag, met een identiteitsvraag (bv. seksuele geaardheid), enzovoort. De crisis schokt ons want het vertrouwde alledaagse, volstaat niet meer. De gewone handelingen, gedachten en gevoelens die ons vergezelden, laten ons in de steek of dagen ons uit. De crisis werkt, als we die doorkomen, louterend. We herstellen niet alleen zomaar, we beseffen ook dat we ons altijd al in de wereld bevonden zonder veel argwaan en dat veel met ons op stap ging in plaats wij op stap met veel (wat Heidegger het oneigenlijke, vervallen bestaan noemde). Na de crisis zien we hoe we impliciet kozen voor allerlei en hoe we terug expliciet kunnen kiezen. Concreet kan dat gaan om een nieuwe liefde, een andere job, een nieuwe woonplaats e.d. Crisis is kans, crisis is de klets, de mep die je in een richting werpt en terwijl je vliegt, besef je hoe weinig je nog actief aan het kiezen was. Dus je landt in verbijstering en met meer besef en dus verantwoordelijkheid. De crisis laat ons de essentie van ons menszijn zien. Ze laat het ons niet alleen zien, ze zet ons in die essentie. 


Maandag 14 december 2020

Hij had zich een bed met 8 planken in de vorm van een doodskist laten maken. Om al te wennen. Ja, om toch al wat te wennen. Doodgaan is toch een hele stap nietwaar.

Er is een verschil tussen 'ik voel me belabberd' en 'het gaat niet goed met mij'. Een voorbeeld ligt voor het rapen: de lockdownmaatregelen in deze coronacrisis. Je kunt panikeren over wat je nu allemaal voelt van onrust, verveling, eenzaamheid, angst, leegte,... Of je kunt denken: 'We zitten in een asociale situatie dus is het normaal dat ik nu asociaal ben. Ik richt me op dingen, huisdier, aankopen, boeken, series, muren, klusjes, planten,... die niet communicatief zijn omdat de communicatie verstoord is door corona. We zijn nu allemaal een beetje mensenmoe en dat is ok. Ik ben zelf ok vanbinnen, wat ik nu voel is de leegte van corona dus dat is volstrekt normaal en goed. Als ik het niet zou voelen ben ik niet congruent met de situatie en scheelt er dus iets met mij. Mijn gevoelskompas is dus blijkbaar nog intact. Het gaat dus eigenlijk goed met mij.'


Vrijdag 11 december 2020

Geestelijk volwassen worden is onder meer emotioneel volwassen worden, is onder meer alles doen, zonder noodzakelijk de zegen van je ouders te krijgen. Het is het verlies van illusies en idealen maar de winst van grip, van eigen initiatief en vrijheid, van het scheppen, behouden en vergroten van je eigen comfort. (En dus, met Epicurus, het vermijden van lijden).


Maandag 7 december 2020

De gesel gaat rond van deur tot deur

arm en groot en licht en donker


schenkt geen aandacht aan duur of diepte

als hij maar geselen kan


in onze dromen is pijn geen pijn 

en roept een norm hem halt toe


de gesel is als onze lucht

rondom ons, door ons, met ons, voor ons

alle verzet is tijdelijk


(Ilja Van Peel)


Woensdag 2 december 2020

Ik raak onmiddellijk verstoord als iemand een politieke bril opheeft waar het een apolitiek onderwerp betreft. Nu ja, uiteindelijk is alles politiek, maar het moet onderscheiden worden, niet samengevoegd. Het moet zuiver zijn of het vervuilt ons gesprek. Ik kom terug op Panamarenko: 'Politiek verdeelt de mensen'. 


Dinsdag 1 december 2020

Het is gevaarlijk als niet jij een politieke visie hebt, maar de politieke visie jou. En als het verschil tussen echte politiek en het politieke, niet gekend is.


November 2020

Zondag 29 november 2020

Een groot idealisme zet het handelen in een kramp, hetzelfde defensieve als bij trauma. Alles wordt gescand tegenover het ideaal. Het maakt dus onvrij. Het gaat een weg met jou in plaats van jij een weg met iets. Het is gevaarlijk en zet de deur open om misbruikt te worden. Want wie jouw kaart trekt, zal je mogen leiden, je laat je blind gaan. Kritisch denken is de enige optie om vrij (en wat is vrij...) te blijven. Dat is het belang van filosofie.

Maandag 23 november 2020

Als er licht is aan het eind van de tunnel is dat meestal van een aanstormende trein.

Vrijdag 20 november 2020

De bode is weggegaan (Pessoa)

Dinsdag 17 november 2020

Ik onthef u, mevrouw, van de plicht aan mij te verschijnen zoals ik u zie. (Fernando Pessoa, Boek der Rusteloosheid)

Zondag 15 november 2020

Over 4 miljard jaar botst ons sterrenstelsel met dat van Andromeda. Maar hoe dan ook ontploft de zon over 5 miljard jaar. Ze zal oplaaien, splijten en overgaan in gas en stof. Voél je dat nu? Dát wij ons daarbij iets kunnen voorstellen en voelen, iets wat wij nooit zullen meemaken, dát is een al even groot mysterie als al dat gevoetbal met zonnen in de ruimte op zich.

Woensdag 11 november 2020

Hoger dan de werkelijkheid staat de mogelijkheid. (Heidegger, Zijn & Tijd)

Oktober 2020

Zaterdag 31 oktober 2020

In het leven begint en eindigt alles al liggend.

Alle goede artistieke creaties hebben een noodzakelijkheid, of het nu een song is of een beeldje of een foto of een schilderij... Het mist het vrijblijvende, het zet zich vóór je, het pakt een plaats in die voor niets anders meer bestemd is, het spreekt je dwingend aan, het moest er zijn.

Met die lockdown zou je op de duur gaan tanken met een volle naftbak om buiten te komen.

Dinsdag 27 oktober 2020

'Wanneer alle wetenschappelijke vragen opgelost zijn, zijn de levensvragen nog niet eens beroerd', aldus de geniale Wittgenstein, die trouwens aan depressies leed. In psychotherapie buigen we ons over de vraag hoe we ons kunnen handhaven in een wereld die eigenlijk te moeilijk voor ons is. Hoe kunnen we de te moeilijke relaties, de te moeilijk begrijpen Ander, de te moeilijk te vinden rust, stabiliteit, tevredenheid, toch genoeg vinden en vasthouden? Een therapiegesprek is dus altijd ook een individueel existentieel vraagstuk oplossen. Maar daarmee zeg ik niets nieuws. Zou ik überhaupt ooit al iets nieuws gezegd hebben?

Dinsdag 6 oktober 2020

Vanavond geef ik in het noorden van Antwerpen na lange tijd nog eens een lezing over ADHD. ADHD blijft een slecht begrepen, onderschatte problematiek, zeker bij volwassenen. Veel van de zorgen bij iemand die aan deze aandachtsregulatiestoornis lijdt, kunnen vermeden of verminderd worden mits de juiste uitleg en begeleiding. Het mondt vaak uit in secundaire problemen (verslaving, onderpresteren, jobverlies, onnodige relatiebreuken, etc.) waarbij de hulp -als die er al is- zich nooit op de AD(H)D zelf richt.

Maandag 5 oktober 2020

'Contrary to the philosophy of Descartes, or of Kant, when we say 'I think', we each attain ourselves in the presence of the other, and we are just as certain of the other as we are of ourselves. Therefore, the man who becomes aware of himself directly in the cogito also perceives all others, and he does so as the condition of his own existence. He realizes that he cannot be anything (in the sense in which we say someone is spiritual, or cruel, or jealous) unless others acknowledge him as such. I cannot discover any truth whatsoever about myself exept through the mediation of another.

(uit: Sartre, Existentialism is a humanism, oorspr. titel: 'L'existentialisme est un humanisme' Parijs, 1945)

Augustus 2020

Vrijdag 14 augustus 2020

De ogen van pendelaars wijzen naar een beschermend Punt Niets.

Zondag 1 augustus 2020

Lijden wordt ook veroorzaakt doordat je te veel verantwoording aflegt aan anderen en te weinig aan jezelf.

We hebben de neiging om over onszelf te praten als speedboaten op de oceaan, snel veranderbaar van richting en ons doel bereikend als we maar willen en ons best doen. Het is verstandiger om onszelf als containerschepen te zien. Log maar in staat tot effectiviteit. Of beter nog, als cruiseschepen, omdat het voornaamste van de hele vaartocht niet het doel is, niet eens de stormen, maar het onderling geroezemoes van mensen. Wat zich afspeelt op de cruise, dat typeert ons, de rest is vrij banaal want niet uniek. Of moet het niet uniek zijn om interessant te zijn?

Juni 2020

Zondag 28 juni 2020

Tot we in de juiste armen liggen, liggen we wakker.

Mei 2020

Zaterdag 13 juni 2020

De ziel is een spier. We moeten naar een defragmentering van de psychologische gedragsaspecten. Er is een centrale as die niet fysiek bestaat maar wel in betekenis en dus wel bestaat. Die centrale as is de ziel, die als een spier ontwikkeld en verzorgd kan worden. Later daarover meer. Maar het schaken noopt me tot de vergelijking dat je ook niet met afzonderlijke stukken speelt, hoe uniek en uitgesproken ze ook zijn en opgesteld staan. Zo is ons gedrag (ruim opgevat, denken, doen, voelen), ook een eenheid, de ziel.

Zondag 24 mei 2020

De coronacrisis zit over haar hoogtepunt, het gewone leven komt deels terug. Wat een vreemde tijd.

April 2020

Dinsdag 28 april 2020

De gewenning werpt struikelblokken op aan het begin van al onze wegen. (Montaigne, 1580)

Vrijdag 24 april 2020

Een dier is nooit bezig met wie het zou willen zijn.

De wereld is het theater van de wil (Schopenhauer had gelijk).

Zondag 5 april 2020

Het lijkt me onoverkomelijk dat we aan dit gruwelijke drama van het coronavirus, wereldburgerschap overhouden. Geen volk of land zal ooit nog in zijn oude grenzen begraven blijven. Het is de eerste keer dat onze onderlinge verbinding en afhankelijkheid zo openspatten in ons gezicht. We gaan, of we daar nu voor of tegen zijn, komende decennia dus naar grote overkoepelende Raden die ons zullen besturen. Er komt een mondiale bestuursraad van Zorg voor alle continentenkinderen. Het is eindelijk een kans voor dochter Afrika om niet vergeten te worden.

Maart 2020

Vrijdag 13 maart 2020

Emotionele verhongering en uitdroging in het contact met belangrijke Anderen, gaan we met bier en wijn en ijs en chocolade en chips en cola,… Te lijf.

De schoonheid is de troost is de schoonheid. Van wat ik voel bij anderen. Van muziek, van helende woorden van filosofen, van wat lekker is, van stilte, kalmte… Eens bevrijd van kwellingen is het leven prachtig.

Zondag 8 maart 2020

Internationale vrouwendag.
Er is de vrouwen zo veel leed aangedaan doorheen de geschiedenis en nog is dat niet voorbij.

Februari 2020

Zondag 23 februari 2020
Hoe complexer mens of machine, hoe groter hun kans op uitval. De taoïsten en boeddhisten gingen daarom zo tekeer tegen het niet-spontane, onnodig gecompliceerde streven.

De grootste strijd is niet ik versus de wereld maar ik versus ik.

We are society. Er is geen fractie maatschappij buiten ons. Beklag keert terug op ons. Roepen naar de maatschappij is roepen naar de spiegel.

Een mens die met gekruiste armen op straat loopt is op weg naar iets buiten de spontaan-persoonlijke levenssfeer (oudercontact, restaurant, bezoek aan kennissen ipv vrienden, recepties, etc.).

Een receptie is een plaats waar mensen via alcohol hun weerstand overwinnen om bijeen te komen en waarbij op het einde vooral de opluchting heerst dat dat weer gelukt is. Wie dat voelt, viert dat met alcohol. Wie dat niet voelt, drinkt alcolhol om niet meer te voelen wat hij niet voelt.

Vrijdag 21 februari 2020

Als je in bed piekert over vertrouwde problemen kun je ze eens vanop afstand bekijken als die ene grote bal naast je, vol problemen, maar die je vandaag helaas (nog) niet opgelost krijgt.
Dus ga je ernaast zitten in je strandzetel met een boekje en een zalige zon bijvoorbeeld.

Maandag 10 februari 2020

Een laag zelfbeeld is een mentale scheur in je hoofd. De scheur tussen ‘hoe ik me zie’ en ‘hoe ik wil zijn’. Verslaving is een erg voor de hand liggende manier om de pijn van die scheur niet te voelen. Verhoog je het zelfbeeld dan lost ook de drang stilaan op om jezelf te verdoven.

Zaterdag 8 februari 2020

Hoop ligt niet in mezelf, niet in iets buiten mezelf. Hoop ligt in de ogen van de Ander. Dat klinkt melig maar daarmee bedoel ik: uiteindelijk bepaalt de relatie met belangrijke Anderen wat we verwezenlijken en dus wat we voelen. Streven naar rust, geluk, stabiliteit, structuur, voldoening, etc. etc. is geen individuele opdracht. Het is in relatie dat de dingen lukken of niet lukken. Hoe de anderen (onze vrienden, familie) naar onze blik kijken en terugkijken, bepaalt hoe hoopvol of hopeloos we zijn. Vandaar dat het in de ogen van de Ander ligt.

Wie geen rijst lust, eet beter iets anders. (geen Chinees spreekwoord, nooit gezegd, ook niet voor Chr.)

Zondag 2 februari 2020

Wie consequent en met volle ernst integer blijft in een groep (bv. collega’s, vrienden,…) moet uiteindelijk de groep verlaten. Omdat een groep niet werkt met vaste waarden maar schuivende waarden die gecamoufleerd zijn. Een groep ontsnapt nooit, ondanks haar uitstraling van harmonische eenheid, aan de individuele handhavingen van haar leden. En volgehouden integretiteit staat daar haaks op.

Januari 2020

Vrijdag 31 januari 2020

‘Waarom blijft hij/zij toch in die destructieve relatie??’
Omdat het laag zelfbeeld hem of haar erin houdt.

Donderdag 30 januari 2020

Ik dacht altijd dat we een relatie aangaan met iemand. Maar nu bekijk ik het anders. We gaan een relatie aan met elkaars leven. Dat omvat veel meer: iemands vrienden, ouders, werk, toekomst,… Die toekomst van het leven van de ander is natuurlijk niet bekend. Dus we gaan geen relatie aan met een bekende maar met het onbekende. Nu rekenen we elkaar nog af als het misloopt. We zeggen: ‘jij was toch zus en zo?’ Alsof identiteit vastligt, gedrag vastligt, de invloed van jeugd en werk en sociale kring niet nog kunnen beïnvloeden, vroeg of laat. Het is een misrekening. Ook de presentatie van onze eigen identiteit als zijnde ‘hier is je partner’, is dus misplaatst. Beter is het te zeggen: wij gaan met elkaars leven, een leven aan. En dat zit vol onzekere factoren. Van daaruit ontstaat mildheid voor wat we maar onder controle hebben en voor elk onverwacht, pijnlijk einde.

Een oordeel over iemand is een punt zetten waar een komma hoort. Daar waar begrijpen stopt, begint het oordeel. Daar waar het oordeel stopt, begint het begrijpen.

Maandag 27 januari 2020

Je investering in de relatie is niet het resultaat. De breuk is niet de relatie zelf. De relatie is niet je zelfwaarde.

Zondag 26 januari 2020

Wie gelooft moet niet bidden. Bidden duidt op gebrek aan geloof.

Dinsdag 20 januari 2020

Montaigne beschrijft zijn argumenten om niet meer bang te zijn voor de dood, met grote scherpte. Zijn ‘Essays’ (geschreven tussen 1570 en 1592) blijven na ruim 400 jaar moeiteloos overeind en laten zich even moeiteloos lezen.

Piekeren is problemen willen oplossen met de geest die niet met de geest op te lossen zijn.

Een poes in een open haard zouden we graag classificeren als zielig. Maar zielig is alleen maar aanwezig in onze hersenen. Zielig behoort tot de perceptie. In hoeverre bestaat iets als het in de perceptie bestaat? Bestaat het dan minder, anders, evenveel?

Zaterdag 18 januari 2020

Hoe kwetsbaar kun je bij je man zijn, bij je vrouw zijn? Hoe veilig is het? In welke mate kun je je sterke armen en scherpe tong, je geconcentreerde blik, je slimme kop, je handige handen, je lenige voeten, je robuuste buik en keel en nek, laten hangen? Wat als je voorbij het bereiken gaat? Wat gebeurt er als je niet doét, niet moét? Valt het? Breekt het? Lijmt het?

Seks naait ons aaneen.

Er is een universeel-technische taal nodig voor de therapiewereld. Tot nog toe spraken alle stromingen vanuit hun eigen beperkte visie. Ik geloof in een volwassen, universele filmtaal die hun gezamenlijke grond van de mens bevat en pragmatisch-imperatief kan gelden.

In een kattenbak moet je vooral in de hoeken scheppen.

Donderdag 16 januari 2020

Ik geloof niet dat de postmoderniteit de mens vervreemdt. Ik geloof dat het zijn verzet tegen de postmoderniteit is.

Blijvende rust en blijvende veiligheid behoren niet tot de natuur. Ontwikkeling houdt altijd onveiligheid in. Wie zich door zichzelf of door anderen te lang te sterk beveiligt, verstikt uiteindelijk zichzelf. Omdat wij de tendens blijven houden tot ontwikkeling. Als je bv. grote moeilijkheden hebt om je gedachten en gevoelens te uiten en je gaat een relatie aan met iemand die niet graag en gemakkelijk over z’n gevoelens praat, dan is dat in eerste instantie beveiliging om het griezelige van het openen niet te moeten aangaan. In tweede instantie, en daar kunnen vele vele jaren van onbewustheid overgaan, leidt het tot verstikking en uitdoving van je tendens tot zelfexpressie, zoals zand op een klein vuur. Daarom dat de psychiater Robin Skynner in 1983 heel terecht zei in zijn boek ‘Families and how to survive them’ (https://en.wikipedia.org/wiki/Families_and_How_to_Survive_Them) dat mensen geneigd zijn om verliefd te worden op mensen met gelijkaardige ‘issues’ (kwetsuren) maar dat net het vallen op iemand die je kan voorttrekken in je kwetsuur, helender is op lange termijn. Op elkaar gelijken om je genoeg verbonden te voelen, genoeg verschillen van je partner om de individuele groei mogelijk te maken en daardoor verbonden te blijven.

Woensdag 15 janauri 2020

Wat zou erger zijn voor bijvoorbeeld een huisarts: gebrek aan kennis of starheid? Links zou dat laatste zeggen, rechts dat eerste.

De hevigheid in menselijke relaties ontstaat als de onderliggende platen, als tectonische aardplaten, elkaar raken. Als ik na veel spartelen in studies toch iets heb bereikt en een ander thuis gewaardeerd werd voor z’n studies maar weinig voor wat anders bijvoorbeeld. Daar komen koppels en breuken en familieconflicten tussen broers en zussen van, daar is de wrijving met vulkanisch gehalte het grootst.

Psychotherapie is tegenover een gesprek wat filosofie is tegenover een toogdiscussie.


Zondag 12 januari 2020

Wie zichzelf onder druk zet om iets ‘te leren loslaten’ heeft het nog niet genoeg vastgehouden.

Nacht is de hond die de wakkeren bijt.

Waar gevaar is, groeit het reddende. (Hölderlin)

Voor wie het nog niet kent: een wetenschappelijk onderbouwde techniek tegen stress is hartcoherentie. Werkt meteen.
https://www.youtube.com/watch?v=ef2HTzIRSm0&t=610s


Vrijdag 3 januari 2020

Wie klaagt, mist het gevoel van voldoende zelfbeschikking. Klagen over lawaai is je onmacht laten horen dat je het niet kunt stoppen. Klagen over je baas is niet beschikken over de assertiviteit of macht of moed of reële mogelijkheid om zijn gedrag tegenover jou, te veranderen. Wat daad had moeten zijn, wordt woord. Wie nooit klaagt voelt voldoende opties om adequaat te handelen of mist die wel degelijk maar verstikt vermoedelijk zichzelf.

2019

Juli 2019

Woensdag 31 juli 2019

Er is een link tussen angstig zijn en integer zijn. Alsof het samenhangt. Angst en integriteit zijn vriendjes.

Dinsdag 30 juli 2019

‘Tuinieren voor Godot’

Zoals alle Vlamingen, tussen maart en november hard in de tuin werken maar er nooit gaan inzitten omdat dat niet mag van het arbeidsethos.

Maandag 29 juli 2019

‘Ocharmiteitsindex’

Slecht geslapen? Tegen een paaltje gereden? Je hond dood? Een uitbrander van je werkgever gekregen? Droevig aan iemand teruggedacht? Je mandje aubergines en trostomaten laten vallen in de supermarkt? Dat is allemaal tamelijk ocharme en draagt bij aan je dagelijkse ocharmiteitsindex. Een nieuwe hobby, een reis winnen met Nutella, een last gewoon aanvaarden, doen de index terug dalen.

Zondag 28 juli 2019

Moe worden we pas, van onze niet-gehuilde tranen (Riane Malfait).

Zaterdag 27 juli 2019

‘Lepelterreur’

Het ondraaglijk geluid van iemand die te lang of te luid roert of roert tout court.

‘Milieuthanasie’

Het actief inzetten van het levenseinde van de aarde door een plastic potje te kopen of met een bedrijfswagen te rijden.

Vrijdag 26 juli 2019

‘De klem van onbeleefdheid’

Tijdsbestek van je bezoek waarbinnen je niet kunt ontsnappen. Wordt verlengd met voedsel en drankjes. Bij elke klemverbreding van de gastheer of gastvrouw is een direct ingrijpen vereist om verlenging van je bezoek te voorkomen. Een nette, rake klemversmalling is het alsoftoilet. Het is het installeren van een eindpunt om terloops te kunnen zeggen dat je doorgaat nadien. Zo komt het minder onbeleefd over. Het alsoftoilet duwt de tweede poot van de klem in alle vriendelijkheid maar even grote vastberadenheid, terug naar waar jij wil, niet waar de gastheer het wou plaatsen. De gastheer plaatst altijd zo breed mogelijk om niet onbeleefd te zijn. De gast moet ook nauwkeurig inschatten wanneer de gastheer hem een beetje beu is. Niet simpel.

Donderdag 25 juli 2019

Moed ontstaat als we ophouden dapper te zijn.

De primaat van de politiek is het primaat van de politiek.

Een bibliotheek in 2019 is een grote zaal met boeken zonder de storende aanwezigheid van mensen.

Iemand die zich te erg bemoeit met een ander, wil compenseren dat hij emotioneel niet dicht genoeg bij die ander raakt. Het effect is nog meer afstand.

De moeder zou alles voor haar baby doen. Dus de moeder dient de baby. De baby staat daarom boven de moeder. Dus zorgt de baby meer voor de moeder dan de moeder voor de baby.

Dinsdag 23 juli 2019

Kranten en nieuwsflitsen verspreiden een kwalijke, verslavende geur. En met alle geuren is het zo, dat je ze vergeet als je er maar lang genoeg in vertoeft. En dan slaat de verdwazing toe. De domheid van voor en tegen. Van oorzaak en gevolg. Van wij en zij. De grote actuafles, die een weldoende parfum lijkt te geven maar eigenlijk geestdodende gassen lost.

Dat typeert ten voeten uit de mens: dat hij voelt dat één van zijn veters te los zit, die opnieuw bindt en daardoor ontevreden wordt over de andere schoen zodat hij die ook moet doen. Dat is hoe wij van hot naar her hinken in het leven.

Hopelijk is er na het hiernamaals nog iets.

Woensdag 17 juli 2019

Angst is het modderbad waarin zelfs onze meest felle kleuren van woede en verdriet vervagen.

Ik hou van komma’s in zinnen. Komma’s doppen zinnen in bedachtzaamheid. ,,,

Ik zat op restaurant met een boek en een bord stoofvlees. De mensen keken naar het stoofvlees.

Vrijdag 12 juli 2019

‘Persgroet’

Wat zit er nog aan mogelijkheden tussen de beleefdheidsknik en de glimlach? De persgroet! Voor Vlamingen is deze derde optie belangrijk bij de begroeting van bepaalde bekenden zoals buren waar je nooit mee spreekt maar die jou wel altijd elke Jupilerbak en kattenbakvulling hebben zien uitladen. Je weet wel, allemaal heel tof maar ook zo leeg als een paasei, dat contact. Of de ouder aan de schoolpoort die je jarenlang kruist maar waar je werkelijk niets mee hebt. Je kunt niet standaard nors blijven zoals het een Vlaming eigen is, je moet toch wat moeite doen. Ontvlamingen. Daarvoor is er gelukkig de persgroet, die we allemaal bezigen. Je knikt en je perst je lippen opeen, alsóf het een glimlach is. Met de persgroet zit je altijd en overal goed, ook als je de receptiebalie van je hotel weer eens passeert. Of in de zetel, naar mekaar, als je huwelijk ver heen is bijvoorbeeld.

Woensdag 3 juli 2019

‘Kinsoldaat’

Persoon met scherpe lange kin, als vechtwapen inzetbaar.

Augustus 2019

Dinsdag 20 augustus 2019

Nacht is de hond die de slapelozen bijt.

Het dominante model is ‘voor altijd’. Dat liefdesmodel waarin je elkaar kiest voor het leven. We moeten van dat model af. Het zet ons onder druk, niet in het minst onder morele druk. Het schept heftige verwachtingen en zenuwachtigheid bij het koppel als het nog maar een beetje lijkt te ‘mislukken’. Het is een opgestoken vingertje dat erkent dat seriële monogamie weliswaar steeds vaker voorkomt maar dat niet als evenwaardig ziet. Het is nog een fossiel van het katholieke denken. Als we nuchter denken, zien we dat de kans op een compleet samenleven tussen twee mensen tot hun tachtigste, totaal niet zo evident is. In feite is de kans dat dat op al die tijd niét meer lukt, veel groter. Twee mensen die in de huidge tijd, met al hun economische, sociale, psychologische, familiale onafhankelijkheid nog sterk kunnen veranderen, anderen ontmoeten, nieuwe interesses kunnen krijgen, belangrijke gebeurtenissen meemaken,… Het moet allemaal nogal meezitten! En bovendien, wie zegt dat dit moet ‘lukken’? Dat dit het beste is? Kennnen we intussen niet allemaal iemand die zich pakken beter voelt in een tweede of derde relatie?

Nee, het heeft niet langer zin om ons daarmee te kwellen. Voor de één is het ideaal, voor de ander ongewenst, onmogelijk, onvoorspelbaar. Iedereen evenwaardig met z’n keuzes in het leven. Ik zie relaties als ontwikkelingsfasen, of passend, parallel lopend bij de individuele ontwikkeling van twee mensen. Soms zal er in die relatie best wel het leeuwendeel van alle nodige ingrediënten zitten om het levenslang bevredigend te vinden. Vaak echter niet. We zijn onderhevig aan zeer veel schommelingen, vervellingen, perspectiefwissels, enz. Dat heeft niet eens zoveel met de relatie zelf te maken denk ik. Meer met ons individuele leven.

Ja, soms kan veel praten, in relatietherapie gaan, tijd geven, afwachten, de relatie terug op de rails krijgen. Maar anderzijds: soms is het gewoon op. Simpel. De relatie van twee, tien, dertig jaar, heeft dan zijn beste tijd, zijn bloei gekend en is nu in de verwelking. Ook dat is de natuur van hoe wij zijn. De romantiek, de sociale druk, het geloof, onze opvoeding, kunnen proberen om dat tegen te houden. Om voor te liegen dat dat niet kan. Niet mag. Maar de mens is zo hartstikke de mens. Dus ja, een zogenoemd prachtkoppel kan over een paar jaar splijten tot ieders verbazing. Verbluft kijkt iedereen het aan. En door het dominante model van ‘dit is mislukt’, volgt groot drama. Dan bedoel ik niet de pijn van het scheiden, die er bij hoort. Nee, ik bedoel het extra drama van het ‘niet geslaagd zijn’, van het voor eeuwig-en-altijdfeestje dat niet doorgaat. Van het ongeloof. De sociale vernedering. De strijd. Het zoeken naar argumenten tegenover de ander, het schuld zoeken (ontrouw is een hele goeie om het kapotte niet als een wederzijdse verantwoordelijkheid te moeten zien) allemaal om maar niet te moeten zeggen: het is gewoon… Op tussen ons.

Maandag 19 augustus 2019

Er was eens man die niet online was.

Zondag 18 augustus 2019

O, lyfste, weest welkom in myn huyz. Myn haar zal yndelijk gewassen zyn.

(Oud-Perzische wijsheid, veel cijfers voor Chr.)

Donderdag 15 augustus 2019

Het lijkt dat wij onze principes dienen. Maar dat verdient een copernicaanse klets. Nietzsche zou het met me eens zijn dat onze principes ons dienen. Ze zijn griezelig modificeerbaar.

Historische bijziendheid noem ik de afstand die we missen in onze blik op de huidige, vorige en toekomstige tijd. Zo is het bon ton om te zeggen dat in deze tijd alles verandert, er vandaag heel veel gebeurt in de wereld, we er slecht voorstaan, de jeugd apathisch is, de wereld erg gevaarlijk is, we moreel afdwalen naar een zompig laissez-faire en de politiek onbetrouwbaarder is dan ooit. Dat is prettig lezen in kranten en schreewt om wat alarmerende prentjes en getuigenissen, maar het is ontrukt aan historische nuchterheid. Waren de pest, heksenverbranderij, kinderarbeid, hongersnood, gebrek aan vrouwenrechten, dictatuur, veldslagen enz enz dan niet minstens zo erg? En vergeten we daarmee hoe hard we nu genieten van diplomatie, algemeen stemrecht, stijgende welvaart, aanvaarding van homoseksualiteit, Europese vrede, betere gezondheidszorg en een bijna hysterisch voorbeeldige pedagogie? Een extra stap achteruit levert altijd een betere perceptie op.

Woensdag 14 augustus 2019

Therapeut tegen een cliënt in de supermarkt: ‘Ha, Christine! Alles goed?

En indien ja, waarom niet?’

‘Doodloos’

Levend. Bijvoorbeeld: de poes lag doodloos in het zonnetje.

Een belangrijk werk in psychotherapie is de cliënt helpen zijn of haar zelfwaarde te vergroten. Vaak kent het zelfbeeld blutsen en deuken door pijnlijke ervaringen en door de gedachten daarover. De cognitieve gedragstherapie (die het natuurlijk van de stoïcijnen en de boeddhisten pikte) zet sterk in op het ontkrachten van irrationele of beschadigende gedachten. Ik werk eclectisch dus ik pas deze methode ook toe.

Het is niet enkel voor therapiecliënten van belang. Iedereen heeft baat bij het neutraliseren en zingeven van gedachten. Bijvoorbeeld:

‘Ik heb veel spijt dat ik destijds mijn werk heb opgegeven’ wordt: ‘Ik maakte toen een keuze die me de beste leek. Nu zie ik er nog andere.’

‘Ik ben heel moeilijk in het starten van een relatie’ wordt: ‘Ik bescherm mezelf door niet zomaar in een avontuur te stappen maar het zou me helpen als ik de rem wat los.’

‘Ik ben heel introvert’ wordt: ‘Ik laad mijn batterij vooral op als ik alleen ben. Bij anderen zijn vind ik ook wel eens fijn maar dat kost me van mijn batterij. Als ik thuis ben, laadt mijn batterij het snelst op.’

In de geest van Viktor Frankl kun je zeggen dat mensen om moeilijke situaties aan te kunnen vooral zingeving nodig hebben (Frankl was psychiater en overleefde de holocaust). Door eindeloos te problematiseren help je de cliënt niet naar boven, je duwt hem naar beneden. Anders gesteld: je kunt door neutraliseren en zingeven hoop geven. Hoop is opgewonden kansen voelen. Je moet niet zozeer weten waarvoor je wil leven, maar waarvoor je moet leven. Het moeten, zoals je kinderen grootbrengen, een boek schrijven, vrijwilligerswerk doen, een zaak uitbouwen, voor je moeder zorgen,… Brengt je veel verder dan een grillig ‘willen’. Het moeten is je eigen prettige hartsdwang afkomstig van je einddoel. Willen is meer een vaag project met kans op stagnatie of fragmentatie onderweg.

Zaterdag 10 augustus 2019

Slijpend Ijsland van duizend stenen
ik verbleek bij je voorstelling van rust
al kookt het front diep door je heuvels
tillen meren hun koele sculpturen op

vegen vergeten rood en blauw de aarde
daalt de noordse stern langs rotsen en as
al wasemen je bronnen koorts in hun rivieren
wint veldslag na veldslag het goudgroene mos

tikt de zon nog uit de maat en valt daardoor
des te meer je zwijgen op
Ijsland, Ijsland
je hakt verstand van ogen los

Ilja Van Peel

Woensdag 7 augustus 2019

Ik bevind me in een inktzwarte show. De goochelaar slaat me met zijn stok, de clown plet mijn tenen met zijn grote clownsschoenen. Nu ontkomen aan de grimas en geloven dat elke tent zijn uitgang heeft.

‘Politieke ruitenwissers’

Tactische meningen waarmee mensen in hun denken of in discussies, complexe zaken naar de eigen linkse of rechtse politieke voorkeur schuiven. Zo bevrijdt men zich van de onwetendheid en inherente ambiguïteit. Het is immers bijna onmogelijk om tien zinnige, juiste uitspraken na elkaar te doen. We vullen onze koppen en monden met meningen, meningen, meningen zonder zorgvuldig denken. We zijn politieker dan ons brein aankan.

Zondag 4 augustus 2019

Een goeie manier om in slaap te vallen is je schaapjes complex maken. Ik denk bijvoorbeeld na over de uitspraak ‘Ik moet grenzen leren stellen.’ Wat is dat dan eigenlijk? Wat doe je dan eigenlijk? Hoe stel je een grens? Waaraan herken je een grens? Is het mijn grens of iets tussen mij en de ander? Is het een zone, een bareel? Of ik denk na over zoiets als ‘tijd’. Wat is dat eigenlijk, tijd? Waaraan merk je tijd als er geen klokken zijn? Heeft tijd grenzen? Is tijd echt of perceptie? Is tijd zonder ruimte mogelijk? Is er niet altijd ruimte? Als het niet helpt, maak ik de vraag ingewikkelder en laat me niet afleiden, ik moet hard werken en het onderzoeken. Niet zelden val ik er binnen de tien minuten van in slaap.

Als je geen klik voelt met iemand is dat omdat je je er niet persoonlijk genoeg bij kunt uitdrukken, om welke soms mysterieuze reden ook. Veiligheid is de grond die onze voeten verbindt.

De fusie van diepe verbondenheid, oude spanningen en vervreemding wordt ook wel eens ‘familiefeest’ genoemd.

‘Je hebt je bestemming bereikt’, zei mijn gps. Hij moest eens weten. 

Vroeger namen we hosties. Nu Trazolan.

September 2019

Woensdag 25 september 2019

Les philosophes sont plus anatomistes que médecins: ils dissèquent et ne guérissent pas. (Antoine de Rivarol)

Autonomie? We zijn totaal niet autonoom. We zijn een netwerk. Niet dat dat nieuw is, wel dat we dat graag vergeten. Autonomie is meer iets voor smartphonebatterijen. En dan nog, veel langer dan een uur of acht duurt dat ook niet.

Je slaapt bepaalt de horizon van je volgende dag.

Angst ontstaat door gebrek aan de juiste actie.

De lekkerste vraag waar niemand kan afblijven: ‘Waar moet de mens naartoe?’

Vrijdag 20 september 2019

”s Anderendaagsfactuur’

De vermoeidheid en het wrakgevoel de volgende dag, na te lang opblijven. Op een bepaalde leeftijd wil je die rekening niet meer. Of toch zeker niet meer met domiciliëring.

Een bekend adagium in het schaken is ‘If you see a good move, look for a better one’ (Lasker). Bij relatieproblemen: als je ruzie hebt, laat de ruzie voor wat het is. Zoek wat eronder zit bij jou. En vertel het.

Vrijdag 13 september 2019

‘Friemelstoelen’

Stoelen op de achterste rij in de cinema. Bv: ‘Het koppeltje koos voor de friemelstoelen omdat dan niemand hun handen kon zien.’

Dinsdag 10 september 2019

Hoe graag we het ook willen, er is geen zuivere positie van waaruit onze mening algemeen waar is. Van zodra één andere mens onze mening tegenspreekt is ze aangetast en kan ze onmogelijk algemeen geldig zijn. (Dit geldt natuurlijk niet voor feiten zoals de zwaartekracht etc.) Onze hobby: meningen aankleden als feiten zodat we meer gelijk krijgen (niet: gelijk hebben). Ps dit is een open deur. En een mening.

Zondag 9 september 2019

Elk conflict, elke kwetsuur, elke mentale pijn die we lijden is een verwittiging van de dood. Die willen we zo weinig mogelijk horen. Niet omdat wij zo bang zijn voor de dood maar voor de eenzaamheid, voor het niet meer verbonden zijn. Dat is het ergste wat ons kan overkomen. Niet de dood. Gelovigen dragen in hun beeld van het hiermamaals een niet-afgesneden zijn van anderen. Daarom vrezen zij de dood veel minder. Geloof gaat niet over God maar over de mens.Uiteindelijk komt alles in de therapie, op welke manier de therapeut ook werkt en met welke zorgen de cliënt ook komt, neer op: ‘Kom, stop nu maar met jezelf te pijnigen. Je mag je nu graag beginnen zien.’

Vrijdag 6 september 2019

O, was je maar hier… !

(Ik heb nog een washandje en douchegel liggen)

Een goeie film is een film waar de toeschouwers geschokt de zaal verlaten in Cannes.

Als ik honger heb, stuwt mijn brein mij naar de supermarkt. De supermarkt van haar kant trekt mij naar zich toe door hoe ze zich begerig opstelt. Maar hoe noem je het totaal van die twee bewegingen?

Dinsdag 3 september 2019

Ik heb zó weinig te vertellen. Maar hoe schrijf je daar een boek over.

Er zijn globaal drie soorten persoonlijkheid bij katten te vinden: vriendelijk/vrijpostig, actief/agressief en verlegen/zenuwachtig. Weinig verschil met mensen.

Gezien deze week: een pvda-lid dat een appartement verhuurt. Een antikapitalist die workshops geeft met zijn Mac. Ziedaar de mens.

Tous les matins du monde sont sans retour. Ik verloor mijn beide ouders toen ik ze nog nodig had. Niets kan dat compenseren.

Maandag 2 september 2019

Politiek is het betonneren van het eigen gelijk

Oktober 2019

Donderdag 31 oktober 2019

Als je een paar weken of maanden geïnvesteerd hebt (je hebt je voor iets of iemand ‘gegeven’, bv. voor een taak, een partner, zorg voor zieke, je aangepast aan een grote verandering, verbouwing, etc.), hoe positief, leuk, voldoeninggevend het project ook was, dan moét je nemen/ontvangen/incasseren/uitrusten. Het zal wel met hersentjes en bijniertjes enzo te maken hebben, de stress die moet zakken enzo, maar wat mij verbluft is de lange tijd die daarvoor nodig is. Ik zie cliënten die graag hun oude leven willen hernemen na een stressperiode (lees: grote verandering). Maar eigenlijk moet je zeggen: alle ramen en deuren toe, effe geen likes meer tellen op Facebook en: naar binnen keren. Ontprikkelen, terugplooien, herstellen, homeostase. Het gebrek aan decompensatie is te zien bij beroemdheden die hun evenwicht verliezen en onderuit gaan.

Misschien is een zinnige regel: drie maanden stress, drie maanden extra weinig blootstelling aan stressoren. Ik zeg maar wat.

Dinsdag 8 oktober 2019

Het was weer als vroeger
de dingen hadden geen achterkant
een veld ging over in lucht
en de lucht, die was oneindig

met tikkende harten tussen de takken
de oren wijd, onze kleren te smal
hervielen we graag in dat oudste feest

en nog, als mijn lip de nieuwe wereld verkend had
blééf alles waar, de droom verzegeld
ik geloofde dat pijn iets voor oude mensen was
en dat tijd en wij, hetzelfde schreven

Ilja Van Peel

Maandag 7 oktober 2019

Doen wat je graag doet. Zien wie je graag ziet. Moet je nog iets anders?

November 2019

Donderdag 28 november 2019

Op verzoek van sommigen, hierbij nog eens uit de oude doos..:

Welkom in de Wildernis

Welkom in de Wildernis. Bedankt dat je mee wil gaan. Dat je verdraagt dat ik weer stop halverwege. Of een verdovend elixir neem tegen de pijn. Bedankt dat je mij al die tijd wou volgen, weg in, weg uit. De kronkels neem je erbij, de regen in mijn ogen als ik weer iets vergeten ben, de mist in mijn kop als je tegen me praat, de wind van mijn felle, botte woorden, de storm als het het mij niet zint. Je pakt het. Je vergeeft me dat ik verveeld raak bij het minste. Dat ik duizend ideeën heb en er drie uitvoer, die drie die je verwenst. Je zucht als ik je beledigd heb. Je komt voor me op als ik het weer verpruts. Je houdt van mij en ik van mijn passies. Je blijft bij me ook al duw ik je af.

Misschien doe je het voor de tonnen energie die ik aanvoer. Voor de inspiratie die je zelf niet zo hebt. Voor de kracht waarmee ik je van je zetel naar de wereld breng. Voor het andere, het anders zijn, mijn openhartig zeggen wat ik denk en voel.. Je weet soms te veel van me. Of je doet het voor mijn verbeelding. Want een zoeker is vindingrijk. Ik maak voortdurend nieuwe dingen. Ik schep en schep en schep daar graag over op. Zo pakt mijn leven in het kwadraat het kleurloze aan: het wil olie op het vuur en is niet bang voor de gensters. 

Ik beloof je van alles maar ik maak het zelden waar. Ik moet vooruit, waarheen weet ik niet, dieper de wildernis in, want alleen die ken ik en kan ik verdragen. Zo slinger ik hoog boven de Nuance en spring er zelden in. Ik overdrijf liever, van prikkel naar prikkel, op de vlucht voor het neutrale, spartelend tegen het saaie, uur na uur omhoog en omlaag, dan weer droef, dan weer euforisch, dan weer bang, dan weer kwaad. Mijn film kent geen regie: vooral applaus bepaalt hoe het verder gaat.

Stilstaan is sterven dus altijd heb ik haast. En toch kom ik te laat. Te laat op mijn begrafenis wie weet, en rond mijn kist roepen ze misschien nog dat ik niet stil genoeg lig. Na de crematie gaat dan de urne open en ziet iedereen hoe verstrooid ik blijf. Ik heb me dan een leven lang buitenspel gezet. En altijd gesmeekt om te mogen blijven: op school en op mijn werk en thuis. Wie mij vernedert laat ik los, waardoor ik op de rand loop van ‘ernaast’ en ‘erbij’. Maar: ik zal geleefd hebben en jij zult het weten. In mijn ADHD-full-option wagen, met dit all-in pakket van stomende drang, zoekend naar oorspronkelijkheid, met de geestdrift en het ongeduld dat zowel vernietigt als vormt. Ik heb een wispelturige tong en een rusteloos lijf, onhandige handen en een warrige kop. Maar samen kunnen ze toveren.

Er is geen rust, er is geen midden, niets blijft langs de driftweg gelijk. Dus ja, ik kus de kern van dit leven, ik ontketen en ik ontwapen, ik ben makkelijk te buigen maar zelden te kraken. Dit is mijn wildernis en jij bent mijn tochtgenoot. Wat een krachttoer van je, daarvoor teken ik met liefde. Ik stop nooit want ik ga dromend vooruit. Maar als je mij vasthoudt, gaan we samen. En ook dat is een vorm van blijven.

© Ilja Van Peel  2010

Dinsdag 26 november 2019

Wat we zeggen is altijd de waarheid -1.

Het was vier uur ’s middags en ik had nog steeds niets om me zorgen over te maken. Ten einde raad dacht ik dan maar aan later.

Onze intiemste getuigen zijn onze zakdoeken, in de buurt bij de meest persoonlijke gebeurtenissen zoals huilbuien, seks, ziekte, dood.

Maandag 25 november 2019

Zet twee mensen samen en ze praten over een derde. Altijd. Zet een groep mensen samen en ze praten, als ze even in subgroep zijn, over de anderen. Dat is niet eens ‘geroddel’, dat is de mens. Wij zijn zo. Niets is belangrijker voor ons dan wat andere mensen doen. Daarom dat mijn adagium in de therapie altijd is dat alle problemen uiteindelijk relationeel zijn. In plaats van in het intakegesprek te vragen: ‘wat scheelt er’ zou je al evengoed kunnen vragen: ‘wie scheelt er’? Met wie lukt het zo moeilijk?’

Dinsdag 19 november 2019

Iedereen die met rouw kampt, zou ooit de film ‘Tous les matins du monde’ (1991) moeten zien.

Dinsdag 5 november 2019

Nu, het is allemaal maar de vraag of dat een antwoord is.

Maandag 4 november 2019

Een van mijn meest voldoening gevende ervaringen is het moment waarop een cliënt in mijn therapie zich gewaar wordt van zijn kettingen en die verrukt, fier, verontwaardigd afwerpt. Dat rechtstaan in verzet, die liefde voor de vrijheid concreet gemaakt in ‘ik moet niet meer, ik mag’. Hoe sterk door zichzelf en de gekke wereld eerst beknot, en nu in tranen, kinderlijk blij dat het allemaal veel eenvoudiger was dan verhoopt; de oplossing van het lijdensvraagstuk lag al die tijd voor het grijpen. De ogen en mond vol verbazing dat niet in de reële wereld, niet in de reële wereld, niet in de reële wereld, noch in het intellectuele stutwerk van de jeugdjaren door een of andere slimmige wijsneus zo benoemd als een zoveelste ‘moeten’, maar in zichzelf, hier en nu, in zijn geheel, de sleutel tot alle aanvaarding of kastijding ligt. Dat elke seconde een nieuwe keuze van zelfwaardering vormt, een nieuwe kans die al dan niet wordt benut. En dat daarna pas de toepassing zicht toont in de reële wereld en zich als vanzelf voltrekt. Hoe wonderbaarlijk! Dat is het verse, het hoopvolle en dus het levenslustige waar de lijdende cliënt al die tijd naar zocht en dat na veel wroeten werd gevonden.

Zaterdag 3 november 2019

Opgelet. Waar ze je een koffie aanbieden verwachten ze veel van je geld te zien. Of het nu banken, advocaten of kappers zijn. 

Vrijdag 1 november 2019

En als onze geliefkoosde muziek nu eens vooral de muziek is die ons op psychologisch oerniveau verwent? Die ons, als wij vooral vaderlijke geruststelling en stevigheid willen voelen, plezier doet met donkere stevige dansbeats? En als we de kreet van moederlijke nabijheid willen horen, we dan vooral voor de hoge lange noten vallen, enzovoort? (Of is dat te freudiaans? Nochtans zie ik dat eerder als evolutionair dan als freudiaans. En intellectualiseerde Freud niet als een volleerde dramaturg wat eigenlijk evolutionair is?) Kan iedereen dat effe in zijn muziekkeuze nagaan aub?

December 2019

Woensdag 25 december 2019

Als je wil weten hoe je partner over jou of jullie relatie denkt, luister dan nauwgezet naar de woorden die hij/zij daarover gebruikt bij anderen. Het is vanuit die uitzoompositie dat er dan het meest beschouwelijk gesproken wordt, meer samenvattend. Je alarm moet afgaan als je chronisch spottend, misprijzend over elkaar wordt; het is de voorbode van geestelijke verstoting.

Je kunt niet genoeg je gewaarwordingen inbrengen in de relatie. Wat je voelt, denkt, lijfelijk merkt, je afvraagt,… Leg het in het contact. Het uitspreken vermijden, om “sterk te houden wat er is”, is contraproductief. Je kunt beter uitspreken wat er is, om het sterk te houden. Hou wel altijd rekening met je eigen rugzak, met onnodige ballast die je bij je partner legt. Dat moet uitgezuiverd worden en daar zit het vaak fout. Daarom is de beste relatietherapie eigenlijk… Individuele therapie.

Vrijdag 20 december 2019

Een aandoening, conflict, gebeurtenis, probleem is vooral mentaal zwaar in de mate waarin het je eenzaam maakt.

Anders gezegd: het losgekoppeld voelen (eenzaamheid is een door en door subjectieve aangelegenheid) bepaalt grotendeels hoe erg iets is. Daarom dat je zorgen delen met anderen zo cruciaal is. Het doet je reëel of symbolisch terug aankoppelen aan de Anderen.

Maandag 16 december 2019

Het is niet omdat de lijster zingt dat de schoenmaker zijn kalf verdrinkt.

Zondag 15 december 2019

Een vervullend leven heb je pas met zelfaanvaarding. Het is nodig om goed te werken. Het is nodig om zinvolle, prettige, voedende relaties te hebben. Zelfaanvaarding vind je niet door jezelf nog meer onder druk te zetten: “ik moet loslaten, ik moet diëten, ik moet de verkeerde mannen mijden, ik moet positief leren zijn, ik moet tof zijn, ik moet wat minder saai zijn, ik moet meer moeite doen, ik moet meer rekening houden met anderen, ik moet het allemaal van mij af kunnen zetten, ik moet vermageren, ik moet doorgaan ook al wurgt m’n werk me”, enzovoort.

Zelfaanvaarding ontstaat wel als je je lijfelijk-zintuiglijk gewaarzijn vergroot (wat denk en voel ik, wat merk in mijn lijf, wat trekt mijn aandacht,…), dat vervolgens goed beluistert en ernstig leert nemen en als laatste stap, het uitspreekt bij anderen. Ziedaar een samenvatting van mijn psychotherapie, waarvan zelfaanvaarding het hart is. Mits de juiste begeleiding, die enerzijds nuchter en no-nonsense is en anderzijds warm en mild, evolueer je daar vanzelf naar. Niet met voornemens of grote inspanningen of kunstmatige truuks die je moet toepassen. Maar door gewoon samen met mij te kijken naar wat er is. En te blijven kijken. Wie blijft bij wat er is, verandert.

Zaterdag 14 december 2019

“Politiek verdeelt de mensen.” (Panamarenko, °5-2-1940 †14-12-2019)

Donderdag 12 december 2019

Bericht aan alle websites ter wereld (incl. de mijne) die ik nog ga bezoeken. JA, ik aanvaard alle cookies. Neem gerust mijn privacy maar vraag het mij niet meer aub. Met dank.

Zondag 1 december 2019

Een minder druk leven krijg je door je je te bevrijden van je angst om alleen te zijn.

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x